DE BACCHANTEN

Feest! De god Dionysos zweept zijn Bacchanten op. Beats knallen uit de boxen. Extase! Tot de ontsporing volgt.

Le Mouton Noir, een jong gezelschap van Scarlet Tummers en Khadija El Kharraz Alami maakt samen met Bas Zemering en Evgenia Brendes een hedendaagse bewerking van De Bacchanten van Euripides. Ze stellen vragen over de angst voor het vreemde, voor de vreemdeling, voor de buitenstaander, de migrant, de gelukszoeker, voor… het zwarte schaap van vandaag.

Lees meer

Ze zijn uit Azië aangekomen in Thebe, Griekenland. De koning van Thebe, Pentheus, heeft echter moeite met Dionysos en zijn Bacchanten. Hij wil ze weg want is bang voor de uitspattingen van de bende en voor de aantrekkingskracht die ze hebben op zijn volk. Zelfs zijn moeder gaat voor de bijl en feest mee met de Bacchanten. Koning Pentheus duikt incognito en onherkenbaar onder in de orgieën van de Bacchanten maar wordt door zijn moeder, zonder dat ze het beseft, vermoord. Dionysos straft de hele familie van Pentheus.

Le Mouton Noir: “We klampen ons al zoekende vast aan stemmen die veiligheid, geluk en vrijheid propageren, maar de manier waarop deze veiligheid, dit geluk en deze vrijheid worden gewaarborgd, is er één van opsluiten en uitsluiten. DE BACCHANTEN laat een strijd zien tussen orde en chaos, tussen een cultus en een koning, tussen culturen, tussen families, tussen een neef en een neef, tussen mensen.”

Euripides schreef in 406 voor Christus zijn derde deel van tragedie-trilogie. Een ongewone vreemdeling (in werkelijkheid de god Dionysos) is aan het hoofd van een schare volgelingen, de Bakchen of Bacchanten (uitgebeeld door het koor), vanuit Azië aangekomen in Thebe, waar koning Pentheus zich heftig verzet tegen de nieuwe Dionysos-cultus, die in zijn ogen immorele trekken vertoont. Allerlei wonderlijke gebeurtenissen vinden echter plaats in Thebe, en als Pentheus hardhandig wil optreden tegen de ‘uitspattingen’, geeft de ‘vreemdeling’ hem de raad om ongezien de orgieën bij te wonen. Daar wordt Pentheus gedood door zijn eigen moeder Agave, die hem in haar extase voor een wild dier houdt en hem verscheurt. Later komt ze bij bewustzijn en beseft ze wat ze heeft gedaan. Dionysos verschijnt als god en straft de hele familie.

De Bacchanten zijn dus figuren uit de Griekse mythologie. Het zijn nimfen die Dionysos (god van de wijn, het plezier en de dans) vergezellen en vereren. Ze dragen lange gewaden en dierenvellen. Vaak worden ze afgebeeld met een kroon van wijnranken. Ze staan bekend als bezeten vrouwen (‘in Bacchische vervoering’) die wilde dansen uitvoeren en toegeven aan grof geweld, seks, drank en verminking. Hun voedsel bestaat uit rauw vlees, dat zij met blote handen van hun slachtoffer afscheuren. Als personages ontmoeten we Dionysos (god van de wijn, dans en plezier), de Bacchanten (het koor), Teiresias (de blinde ziener), Kadmos (stichter van Thebe), Pentheus (koning van Thebe), een dienaar, een bode, Agave (dochter van Kadmos, moeder van Pentheus).

Concept en tekst le Mouton Noir | spel Evgenia Brendes, Khadija El Kharraz Alami, Scarlet Tummers, Bas Zemering | vormgeving Rosa Schützendorf | coproductie C-mine, De Brakke Grond (NL), Kunstenwerkplaats Pianofabriek, Productiehuis Rotterdam (NL), d e t h e a t e r m a k e r, deBuren en Via Zuid | met steun van Janivo Stichting, Amsterdams Fonds voor de Kunst (NL) | leermeesters Lotte van den Berg, Jeroen De Man, Frank Vercruyssen